Vô sinh do lạc nội mạc tử cung (LNMTC) là một trong những nguyên nhân phổ biến khiến nhiều phụ nữ gặp khó khăn trong việc thụ thai. Việc lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp phụ thuộc vào độ tuổi, mức độ lạc nội mạc tử cung và các yếu tố đi kèm. Dưới đây là các phương pháp điều trị vô sinh do lạc nội mạc tử cung được áp dụng phổ biến hiện nay.
1. Điều trị vô sinh do lạc nội mạc tử cung bằng phương pháp kích thích buồng trứng kết hợp bơm tinh trùng (IUI) hoặc quan hệ tự nhiên
Với những trường hợp lạc nội mạc tử cung mức độ nhẹ, bác sĩ có thể chỉ định kích thích buồng trứng kết hợp với bơm tinh trùng vào buồng tử cung (IUI). Phương pháp này giúp tăng khả năng gặp nhau giữa trứng và tinh trùng, từ đó cải thiện khả năng thụ thai.
Tuy nhiên, trước khi tiến hành, người bệnh cần được kiểm tra sự thông thương của ống dẫn trứng bằng các kỹ thuật như HSG hoặc HyFoSy do nguy cơ mắc bệnh lý ống dẫn trứng cao ở bệnh nhân LNMTC.
Một số thuốc kích thích rụng trứng như aromatase inhibitor được đánh giá có hiệu quả hơn clomiphene citrate, nhưng bằng chứng còn hạn chế. Sử dụng gonadotropin hiện chưa được chứng minh rõ ràng về hiệu quả với nhóm bệnh nhân này.
- Với phụ nữ trẻ, lạc nội mạc tử cung nhẹ: có thể cân nhắc quan hệ tự nhiên hoặc IUI.
- Với phụ nữ lớn tuổi hoặc có LNMTC nặng, bệnh lý ống dẫn trứng hay yếu tố vô sinh nam: nên cân nhắc thụ tinh trong ống nghiệm (IVF) để tăng tỷ lệ thành công.
2. Điều trị vô sinh do lạc nội mạc tử cung bằng thụ tinh trong ống nghiệm (IVF)
Thụ tinh trong ống nghiệm (IVF) là một trong những phương pháp điều trị hiệu quả nhất đối với vô sinh do lạc nội mạc tử cung. Phương pháp này cho phép theo dõi chất lượng noãn, quá trình thụ tinh và sự phát triển phôi trong môi trường kiểm soát, giúp bác sĩ đưa ra hướng điều trị phù hợp.
Tuy nhiên, nghiên cứu cho thấy bệnh nhân LNMTC có thể gặp các vấn đề như:
- Chất lượng noãn giảm (hình thái bất thường, giảm ty thể trong bào tương…)
- Tỷ lệ thu được noãn trưởng thành và tỷ lệ thụ tinh thấp hơn
- Tỷ lệ thất bại cao khi trưởng thành noãn trong ống nghiệm
Tại một số cơ sở điều trị tại hệ thống Hỗ trợ sinh sản IVF Mỹ Đức, có thể áp dụng hai phương pháp chọc hút trứng:
- Kích thích buồng trứng thông thường
- IVM (In Vitro Maturation) – chọc hút trứng non không cần tiêm kích thích, phù hợp với bệnh nhân có buồng trứng đa nang đi kèm LNMTC.
3. Các biện pháp hỗ trợ điều trị vô sinh do lạc nội mạc tử cung trước khi chọc hút trứng hoặc chuyển phôi
Một số bệnh nhân sẽ được chỉ định điều trị ức chế lạc nội mạc tử cung bằng thuốc (tiêm hoặc uống) trước khi bắt đầu chu kỳ IVF nhằm nâng cao tỷ lệ thành công. Tuy chưa có hướng dẫn thống nhất, nhưng các nghiên cứu cho thấy điều trị nội tiết trước có thể mang lại lợi ích rõ rệt.
Tùy thuộc vào mức độ LNMTC và thời điểm điều trị, bác sĩ sẽ chỉ định liệu pháp phù hợp, tránh điều trị tràn lan không cần thiết.
4. Có nên phẫu thuật khi điều trị vô sinh do lạc nội mạc tử cung?
Không phải trường hợp lạc nội mạc tử cung nào cũng cần phẫu thuật. Cân nhắc phẫu thuật phụ thuộc vào các yếu tố:
- Không cần mổ nếu u nhỏ, không triệu chứng, nguy cơ ác tính thấp
- Nên mổ nếu u to, có triệu chứng (đau bụng kinh dữ dội, rong kinh), nghi ngờ ác tính.
Đặc biệt, với bệnh nhân chưa lập gia đình, cần được tư vấn về trữ noãn trước mổ để bảo tồn khả năng sinh sản. Với người đã lập gia đình, nên cân nhắc trữ phôi trước phẫu thuật nhằm đảm bảo cơ hội thụ thai sau điều trị.
Việc lựa chọn phương pháp điều trị vô sinh do lạc nội mạc tử cung cần dựa vào nhiều yếu tố: tuổi, mức độ bệnh, tình trạng buồng trứng, ống dẫn trứng và cả yếu tố vô sinh nam. Để tối ưu hóa khả năng mang thai, người bệnh nên được thăm khám và tư vấn cá nhân hóa từ bác sĩ chuyên khoa. Đừng chần chừ thăm khám nếu bạn đang nghi ngờ hoặc được chẩn đoán lạc nội mạc tử cung — chủ động điều trị sớm sẽ giúp nâng cao cơ hội làm mẹ.
IVF Mỹ Đức – Fulfill Your Hope